Yıkımdan Önce Elektrik, Su, Doğalgaz Kapatma
· Yazan: Sefa Öcal, Kurucu ortak · OS-CAR Hafriyat
Yıkım ruhsatı dosyası kapatma belgelerini ister; BEDAŞ, İSKİ ve İGDAŞ sayfalarında ne yazıyor, ne yazmıyor ve belgelerin sırası neden belediyeye göre değişiyor.
Yıkım ruhsatı başvurusunda, yıkılacak yapıda elektrik, su, doğalgaz ve telefon gibi hizmetlerin kapatıldığına dair ilgili kuruluşlardan alınmış belgeler istenir (Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md.7/2). Yani kapatma belgesi ruhsattan sonraki bir adım değil, ruhsat dosyasının parçasıdır. Pratikte ise kurumların sayfaları farklı şeyler söylüyor: elektrik dağıtım şirketi sayaç sökümü için "belediyeden alınan yıkım belgesini" istiyor, İSKİ yıkım yazısı ya da yazılı müracaat kabul ediyor, doğalgaz ve telefon için yıkıma özel bir sayfa yok. Bu yazı her kurumun resmî sayfasında ne yazdığını ve yazmadığını sıralıyor.
Yönetmelik ne istiyor?
Yapı sahipleri başvuru dilekçesi ekinde, yıkılacak yapıda ikamet edilmediğine ya da yapının tahliye edildiğine dair ilgili idarenin düzenlediği belgeyi ve elektrik, su, doğalgaz ve telefon gibi hizmetlerin kapatıldığına dair ilgili kuruluşlardan alınmış belgeleri idareye verir (md.7/2). Yönetmelik hangi belgenin bu işi göreceğini ve kapatmanın hangi sırayla yapılacağını tanımlamıyor. Ruhsat sonrası takvim: yıkım ruhsatı nasıl alınır.
Hangi kurum ne istiyor?
| Hizmet | Kurum | Ne yazıyor |
|---|---|---|
| Elektrik (Avrupa yakası) | BEDAŞ | Abone sahibi ya da vekili, belediyeden alınan yıkım belgesi ve müşteri numarasıyla bağlı olduğu işletme müdürlüğüne dilekçeyle başvurur; süre yazılı değil |
| Elektrik (Anadolu yakası) | AYEDAŞ | Normal yıkımda kimlik, tapu, yıkım belgesi ve tesisat numarasıyla dilekçe; şantiye yıkımında yapı ruhsatı ve kimlik |
| Su | İSKİ | Yıkımdan önce tesisat iptal edilir; belediyenin yıkım yazısı, mülk sahibi ya da yüklenicinin yazılı müracaatı ya da başka bir resmî kurumun yıkım yazısı sunulur |
| Doğalgaz | İGDAŞ | Yıkıma özel sayfa yok; genel sözleşme fesih başvurusu e-Devlet, çevrim içi, mobil uygulama ve OİM üzerinden yapılır |
| Telefon ve internet | Türk Telekom, Türksat | Yıkıma özel sayfa yok; genel abonelik iptali kuralları var |
Elektrik: sayaç sökümü ve sözleşme sonlandırma
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre sözleşme sonlandırma başvurusunu bildirimi izleyen en geç bir gün içinde dağıtım şirketi son endeks değerlerini alarak kullanım yerinin elektriğini keser; sözleşme elektriğin kesildiği tarihte sona erer (md.24/2). Bu süre elektriği kesme süresidir; sayacın sökülme süresini kurum sayfalarında bulamadık. Yönetmelikte yıkım için sayaç sökümüne dair bir hüküm yok; bu işlem dağıtım şirketinin uygulaması. BEDAŞ'ın sayfasında kentsel dönüşümde mevcut bağlantı üzerinden devam edilemediği ve eski anlaşmanın bina yıkılmadan iptal edilmesi gerektiği de yazıyor.
Su: iptal ve yıkım sırasında geçici abonelik
İSKİ'nin abonelik iptali sayfasına göre bir yapı yıkılmadan önce mevcut tesisatın iptal edilmesi gerekir. İSKİ'nin hizmet standartlarında tesisat iptali için keşif işlemleri ve ruhsat alındıktan sonra suyun ana borudan kapatılması 2 iş günü olarak yazılı; "ruhsat"ın hangi ruhsat olduğunu metin söylemiyor. Sayacı kendiniz sökmeyin: sayacın kırılması ya da tahrip edilmesi izinsiz su kullanımı bedeli doğurabilir (İSKİ Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliği md.41). Yıkım sırasında suya ihtiyaç varsa yıkım ruhsatı verilmiş binalara yıkım süresince geçici abonelik yapılır (md.21/4). Su ve atık su tesislerine idarenin izni olmadan müdahale edilemez ve atık su bağlantı kanalı parsel sahibinin mülkünde ve sorumluluğundadır (md.49); yıkım öncesi kanal bağlantısını kapatmaya dair ayrı bir hüküm bulamadık. Su aboneliğinde borç ödenmeden iptal yapılmayacağına dair açık bir hüküm de yok; borç teminattan mahsup ediliyor.
Doğalgaz
İGDAŞ'ın "Sözleşme Fesih (İptal) İşlemi" sayfasında başvuru e-Devlet, çevrim içi, mobil uygulama ve OİM'den yapılabiliyor; istenenler tüketim noktası numarası, T.C. kimlik ve üçüncü kişi için noter onaylı vekâletname. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre sözleşme, müşterinin başvurusu üzerine dağıtım şirketince en geç 3 iş günü içinde sona erdirilir ve kapama vanası kapatılarak gaz arzı durdurulur; sayaçların sökülmesi dağıtım şirketi tarafından yapılır (md.46, md.40). Yıkım, yönetmelikte ve İGDAŞ sayfalarında geçmiyor. Yıkım öncesi gaz kesme belgesi ya da iç tesisat kapatma için resmî bir sayfa bulamadık.
Telefon ve internet
Türksat Kablo'nun abonelik sözleşmesine göre abone talebini abone merkezlerine yazılı olarak bildirerek aboneliğe her zaman tek taraflı son verebilir ve yükümlülüklerini yerine getirmiş abonenin isteği yazılı bildirimden itibaren en geç 7 gün içinde yerine getirilir. Türk Telekom'un yardım sayfalarında yıkıma özel bir hat kapama belgesi bulamadık. Yönetmeliğin "telefon gibi hizmetlerin kapatıldığına dair belge" ifadesi için hangi belgenin yeteceği resmî kaynakta tanımlı değil; kurumdan yazılı fesih onayı almak gerekir.
Belgelerin sırası
Hiçbir resmî kaynak tek bir doğru sıra yazmıyor. Elektrik şirketinin "yıkım belgesi" istemesi ile yönetmeliğin "kapatma belgesi önce" şartı birbirini bekletebilir. Bazı belediyeler bu döngüyü hizmet standartlarında kendi usulleriyle çözüyor: belediye başvuru üzerine kurumlara yazı yazıyor ve kurumların kesme yazılarına göre ruhsatı düzenliyor. Belediyenizin hizmet standartlarındaki sırayı sorun; belgeleri nasıl toplayacağınızı yıkım firmasıyla birlikte planlayın. Bazı belediyeler ayrıca muhtardan "bina boştur" yazısı istiyor; yönetmelikte böyle bir şart yok, yerel uygulamadır. Örnek ilçe hizmet standartları: Beylikdüzü, Büyükçekmece.
Yıkımdan sonra adres kaydı
Yıkımdan sonra en geç 30 gün içinde ilgili idare yanan ve yıkılan yapılar formunu düzenler ve yıkılan yapının bina kodu ulusal adres veri tabanından düşülür (md.10). Bu işlemi yapan Nüfus Müdürlüğü değil, ilgili idaredir (belediye). Sonraki adımlar: yıkımdan sonra ne yapılır.
6306 kapsamındaki riskli yapılarda
6306 sayılı Kanun'un uygulama yönetmeliğine göre yıkım ruhsatı, yapının tahliye edildiğine ve elektrik, su ve doğalgaz hizmetlerinin kapatıldığına dair belgelerin sunulmasına ya da fiilen kapatıldığının idarece tespit edilerek tutanağa bağlanmasına dayanılarak düzenlenir. İdare tutanağı seçeneği yalnızca bu yönetmelikte var, Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik'te yok: kentsel dönüşümde yıkım.
OS-CAR bu aşamada ne yapıyor?
Yıkım ruhsatı belgelerinin toplanması ve başvuru sürecini biz yürütüyoruz; elektrik, su ve doğalgaz kapatma belgeleri ruhsat dosyasının parçası. Abonelikler mal sahibi adına olduğu için kapatma başvurusunu mal sahibi yapar, imza gerektiren adımlarda mal sahibinin katılımı gerekir. Abone kapatılmadan yıkıma başlanmaz. Ayrıntı: bina yıkımı.
Kaynaklar
- Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik, md.7/2 ve md.10
- BEDAŞ — sayaç işlemleri ve AYEDAŞ — sayaç SSS
- İSKİ — abonelik iptal işlemleri
- İGDAŞ — sözleşme fesih işlemi
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, md.24
- Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, md.40 ve md.46
Son kontrol: 10 Ekim 2026. Kurumların sayfaları ve uygulamaları değişebilir; başvurmadan önce ilgili kurumdan ve belediyeden teyit edin. Bu yazı hukuki görüş değildir.