İçeriğe geç
OS-CARHafriyat — ana sayfa

Kazı İzni Nereden Alınır? Parsel ve Yol

· Yazan: Sefa Öcal, Kurucu ortak · OS-CAR Hafriyat

Parseldeki temel kazısının izni imar biriminden, yol ve kaldırımdaki altyapı kazısınınki AYKOME'den ya da ilçe belediyesinden. Belgeler, 15 günlük süre, harç ve ceza.

"Kazı izni" iki ayrı belgenin adıdır ve ikisini farklı kurumlar verir. Kendi parselinizde temel kazısı yapacaksanız izin belediyenin imar biriminden gelir: yapı ruhsatı ya da ruhsattan önce verilen kazı izni olmadan tabii zeminde kazı veya dolgu yapılamaz (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md.5/23). Yolda, kaldırımda ya da meydanda altyapı için kazı yapılacaksa altyapı kazı izni gerekir; bunu o yolun sorumlusu verir — İstanbul'da büyükşehrin yollarında İBB (AYKOME), ilçe yollarında ilçe belediyesi. Bu yazı hangi kazı için kime gidileceğini ayırıyor.

Hangi kazı için kimden izin alınır?

Kazı türüne göre izin veren kurum
Kazıİzni verenDayanak
Parselde temel ya da bodrum kazısıBelediye — yapı ruhsatıyla ya da ruhsattan önce kazı izniyleİmar Yön. md.5/23, md.59/3
Büyükşehrin sorumluluğundaki cadde, bulvar ve meydanlarda altyapı kazısıİBB Altyapı Koordinasyon (AYKOME)Koordinasyon Merkezleri Yön. md.8/1-f
İlçe belediyesinin sorumluluğundaki cadde ve sokaklarda altyapı kazısıİlçe belediyesiBakanlık Genelgesi 2021/4 md.2
Binanın kanalizasyon ve su bağlantısıBaşvuru İSKİ'ye; İSKİ'nin kazılarına AYKOME izin verirİSKİ hizmet standartları; Genelge 2021/4 md.9

Yapı ruhsatından önce temel kazısına başlanabilir mi?

Belirli şartlarla evet. Yapı ruhsatı başvurusu yapılmış bir parselde mimari proje onaylandıktan sonra, fenni mesul ve iş güvenliği sorumluluğu üstlenilirse, uygulamayı şantiye şefi yürütürse ve yapı sahibiyle müteahhit ruhsat alınmadan inşaata başlanmayacağına dair noter taahhütnamesi verirse, ruhsatı veren idarenin uygun görüşüyle kazı izni verilebilir (md.59/3). Kazı sahasında kazık, palplanş ya da istinat duvarı gibi uygulamalar varsa bunların projeleri ayrıca onaylanıp ruhsatlandırılır. Derin kazıda destek yapısı: iksa projesi ne zaman gerekir.

AYKOME nedir?

Alt Yapı Koordinasyon Merkezi'dir. Büyükşehir içindeki altyapı hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi için büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, altyapı kurumlarının temsilcileriyle kurulur (5216 sayılı Kanun md.8). Büyükşehrin sorumluluğundaki yerlerde altyapı kazısı yapacak gerçek ve tüzel kişilere izin ve kazı ruhsatı verir, ilçe belediyelerinin verdiği izinleri koordine eder (Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği md.8/1-f).

Altyapı kazı izni nasıl alınır, kaç günde çıkar?

İBB'nin sorumluluğundaki yollarda başvuru Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü'ne yapılır; süreç AYBİS sistemi üzerinden yürür. İBB'nin hizmet envanterinde istenen belgeler şöyle sayılıyor:

  • 100 metreyi aşan kazılarda 1/1000 ölçekli kazı ruhsat projesi,
  • 100 metrenin altındaki kazılarda güzergâhı gösteren, koordinatlı ve güncel tarihli fotoğraf,
  • başvuru sahibinin kimlik numarası, vekâleten yapılıyorsa vekâletname,
  • kültür varlığı bulunan yerlerde koruma kurulunun izin yazısı.

Kanun, altyapı kazı izni başvurularının 15 gün içinde sonuçlandırılmasını ister (2464 sayılı Kanun mükerrer md.79). İlçe belediyesi izni 15 gün içinde vermezse AYKOME izni re'sen verebilir (Genelge 2021/4 md.7).

Kazı izninin ücreti nasıl hesaplanır?

Harç, alan tahrip tutarının binde 2'sidir; alan tahrip tutarı, öncelikle Bakanlığın yayımladığı birim fiyatın kazı alanıyla çarpılmasıyla bulunur (mükerrer md.79). Kazı alanını ve kazı sırasında zarar gören diğer altyapıyı kazıyı yapan eski hâline getirir; alan tahrip tutarı peşin yatırılır ya da o tutar kadar teminat verilirse alanı belediye de kapatabilir. İBB ruhsat sırasında teminat alır ve bir yıl sonra iade eder; 2026 tarifesinde tranşe kazılarında süre uzatımının günlük bedeli 4.000 TL'dir.

İzinsiz kazının yaptırımı ne?

İzinsiz altyapı kazısı yapanlara ya da kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir; alan tahrip tutarı ayrıca tahsil edilir (mükerrer md.79).

Kazıdan önce yer altındaki hatlar nasıl öğrenilir?

İGDAŞ, kazıya başlamadan önce belediyeler, İGDAŞ ve diğer ilgili kurumlardan izin istenmesini ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı'nın aranmasını istiyor. Doğal gaz şebekesine üçüncü kişilerin verdiği hasarı hasar veren karşılar (EPDK Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği md.61). Elektrik ve iletişim hatları için tek merkezden hat sorgulayan resmî bir uygulama bulamadık; bilgi her kurumdan ayrı alınır.

OS-CAR'da kazı izni nasıl yürüyor?

Kazı yapılacak parselde ruhsat ve varsa komşu parsel muvafakatleri aranır; parseldeki kazının izin süreçlerini biz yürütüyoruz. Altyapı işlerimiz kanalizasyon, yağmur suyu, içme suyu ve enerji hatlarının kanal kazısını ve yataklamasını kapsar. Ayrıntı: hafriyat ve altyapı ve üstyapı. Kazıdan çıkan toprağın belgeleri: hafriyat belgeleri: hangisini kim alır.

Kaynaklar

Son kontrol: 4 Ekim 2026. Bu yazı mevzuatı özetler, hukuki görüş değildir.

Bu iş için sahada görüşelim.

Hafriyat, yıkım veya saha ihtiyacınızı paylaşın. Ekibimizle doğrudan iletişime geçin.

Hemen Ara08:30'da açılıyorWhatsAppMesaj bırakın