İçeriğe geç
OS-CARHafriyat — ana sayfa

Kaçak Hafriyat ve Moloz Döküm Cezası 2026

· Yazan: Sefa Öcal, Kurucu ortak · OS-CAR Hafriyat

2026'da Çevre Kanunu'nun (r) bendinde 782.106 TL'den 3,1 milyon TL'ye, işletmede üç katına; belediye zabıtasının Kabahatler Kanunu cezası çok daha düşük. Kim, hangi cezayı uyguluyor.

İzinli yer dışına hafriyat ya da moloz dökmenin cezası 2026'da tek bir tutar değil: hangi kanundan işlem yapıldığına göre binlerce liradan milyonlara kadar çıkıyor. Çevre Kanunu'nun md.20/r bendinde usule aykırı atık taşıyan ya da bertaraf edenlere gerçek kişide 782.106 ile 3.128.439 TL arası, kurum ve işletmelerde bunun üç katı ceza öngörülüyor; belediye zabıtasının uyguladığı Kabahatler Kanunu md.41/4'te ise tutarlar çok daha düşük. Hangi kanunun uygulanacağını hiçbir resmî metin tek başına söylemiyor. Bu yazı tutarları, kimin uyguladığını ve işi yaptıranın sorumluluğunu kaynaklarıyla veriyor.

Yasak ne diyor?

Hafriyat toprağı ve inşaat atığının, belediyenin ya da mülki amirin izin verdiği geri kazanım ve depolama tesisleri dışında denize, göle, akarsuya ya da herhangi bir yere dökülmesi ve dolgu yapılması yasaktır (Hafriyat Yönetmeliği md.13/1). Tespit edilen eksiklik ya da kirlilik tebliğ edilen sürede giderilmezse atığın toplanması, taşınması ve bertarafının maliyeti ilgililerden peşin olarak tahsil edilir. Atığı üreten, atığını izin verilen tesis dışındaki yerlere dökmemekle yükümlüdür (md.9/e); bu yüzden taşımayı bir firmaya vermek sorumluluğu ortadan kaldırmaz: hafriyat firması seçerken nelere bakılır.

Çevre Kanunu'na göre 2026 cezaları

Yönetmeliğe aykırılıkta Çevre Kanunu'nun 20, 21, 23, 24 ve 26. maddelerindeki cezalar verilir (md.46). Kanun metnindeki nominal tutarlar 2026 için yeniden değerlenmiş hâliyle Resmî Gazete'de 30 Aralık 2025'te yayımlanan tebliğle (sayı 33123) belirlendi. Konuya uyabilecek üç bent:

Çevre Kanunu md.20 — 2026 idari para cezaları (gerçek kişi)
BentFiil2026 tutarı
(j)Kanunda ve yönetmelikte öngörülen yasaklara ya da standartlara aykırı olarak, ya da önlemleri almadan atıkları toprağa vermek839.122 TL; konutlarda her konut ve bağımsız bölüm için ayrıca 20.842 TL
(r)Usul, yasak ya da sınırlamalara aykırı olarak atık toplamak, taşımak, geçici ve ara depolama yapmak, geri kazanmak ya da bertaraf etmek782.106 TL ile 3.128.439 TL arası
(s)Umuma açık yerlerde çevreyi kirletmek8.687 TL

Kurum, kuruluş ve işletmelere (r) ve (s) bentlerindeki cezalar üç katı olarak verilir; yani (r) için işletmede 2.346.318 ile 9.385.317 TL arası. (j) bendi bu üç kat listesinde yok. Cezalar Özel Çevre Koruma Bölgelerinde iki kat uygulanır, üç yıl içinde tekrarında ilk tekrar bir kat, sonraki tekrarlar iki kat artırılarak verilir (md.23). Cezaya karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; dava açmak cezanın tahsilini durdurmaz (md.25).

Belediye zabıtası hangi cezayı veriyor?

Kabahatler Kanunu md.41/4, inşaat atık ve artıklarını toplanmasına ya da depolanmasına özgü yerler dışına atan kişiye idari para cezası verir; inşaat faaliyeti tüzel kişi adına yürütülüyorsa üst sınır daha yüksektir ve atıkların kaldırılma masrafı ayrıca tahsil edilir. Belediye sınırları içinde cezaya zabıta karar verir (md.41/7). Kirlilik kişi tarafından derhal giderilirse ceza verilmeyebilir (md.41/8). Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerlenir (md.17/7); Türkiye Belediyeler Birliği'nin 2026 tablosuna göre bu bent için gerçek kişide 3.705 ile 115.021 TL, tüzel kişi adına yürütülen inşaatta 3.705 ile 191.867 TL arası. Bu tablo Resmî Gazete'de yayımlanmış bir liste değil, birliğin hesabıdır.

Hangi kanun uygulanır?

Aynı fiile hem belediye zabıtası Kabahatler Kanunu'ndan hem İBB Çevre Kanunu'ndan işlem yapabiliyor; Kabahatler Kanunu md.41/10 özel kanun hükümlerini saklı tutuyor. İBB'nin hizmet sayfası "izinsiz döküm yaptığı tespit edilen şahıs veya şirketler hakkında Çevre Kanunu'nun ilgili hükümleri doğrultusunda idari yaptırım para cezaları uygulanmaktadır" diyor; hangi bendin uygulandığını ve tutarı yazmıyor. İBB'nin 2026 ücret tarifesinde de ceza kalemi yok, yalnızca hizmet ücretleri var. İki yaptırımın birlikte uygulanıp uygulanamayacağına dair resmî bir metin bulamadık.

Araç takip sistemi ve belge iptali

İBB'nin takip sistemi izinsiz alanlardaki dökümlerin çevrimiçi izlenmesi için kullanılıyor. 2018/9-11.A sayılı UKOME kararına göre araç takip sisteminin çalıştırılmaması durumunda taşıma izin belgesi, taşıma kabul belgesi ve güzergâh izni ilk tespitte 1 ay, ikinci tespitte 6 ay, üçüncü tespitte süresiz iptal edilir: hafriyat firması seçerken. Çevre Kanunu md.15'e göre ayrıca faaliyet kısmen ya da tamamen durdurulabilir. Haberlerde geçen "araca el konuldu" ifadesinin dayanağını Çevre Kanunu, Hafriyat Yönetmeliği ve İBB sayfasında bulamadık.

Dere yatağı, orman ve kıyıya dökmek

  • Dere ve akarsu yatağı. Akarsu yataklarına hafriyat, moloz ve benzeri atık atılamaz (Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Yönetmeliği md.17/4); yönetmelikte ceza hükmü yok, ceza Çevre Kanunu'ndan gelir.
  • Orman. Nakil vasıtalarıyla ormanlara yıkıntı ya da inşaat atığı atmak ve hafriyat ya da çöp dökmek yasaktır (Orman Kanunu md.14/F); bu fiilleri işleyenler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır (md.94).
  • Kıyı. Kıyılara moloz, toprak, cüruf gibi kirletici atık ve artıklar dökülemez (Kıyı Kanunu md.6); dökenler fiilin niteliğine göre Türk Ceza Kanunu, Kabahatler Kanunu ya da Çevre Kanunu'na göre cezalandırılır (md.15).
  • Çevrenin kasten kirletilmesi. Atık ya da artıkları toprağa, suya ya da havaya kasten veren kişi altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır; kalıcı özellik gösteriyorsa ceza iki katıdır (TCK md.181). Hangi hafriyat dökümünün bu suça girdiğine dair resmî bir yorum bulamadık.

Kendinizi nasıl korursunuz?

  • Hafriyatı yalnızca taşıma izni almış araçlarla, izinli depolama sahalarına gönderin (md.23).
  • Döküm sahasının iznini iş süresince geçerli olacak şekilde kontrol edin: İstanbul'da hafriyat nereye dökülür.
  • Atık Taşıma ve Kabul Belgesini işe başlamadan alın: hafriyat belgeleri: hangisini kim alır.
  • Her sefer için tartı fişi ve döküm belgesi isteyin; sorumluluk sizde kalıyor.

OS-CAR hafriyatı nasıl taşıyor?

Hafriyat toprağı ve moloz yalnız belediyenin yetkilendirdiği döküm sahalarına götürülür; her sefer için tartı fişi düzenlenir ve iş sonunda belgeler dosya hâlinde teslim edilir. İzin süreçlerini biz yürütüyoruz; keşif ücretsizdir. Ayrıntı: hafriyat.

Kaynaklar

Son kontrol: 10 Ekim 2026. Tutarlar her yıl yeniden değerlenir; bu yazı kanun metinlerini özetler, hukuki görüş değildir. Ceza almış ya da risk altındaysanız bir avukata danışın.

Bu iş için sahada görüşelim.

Hafriyat, yıkım veya saha ihtiyacınızı paylaşın. Ekibimizle doğrudan iletişime geçin.

Hemen Ara08:30'da açılıyorWhatsAppMesaj bırakın